Rugklachten, alleen STEP vraagt goed door

Omdat ik al een aantal maanden klachten van mijn rug had en de neuroloog waar ik was geweest een afwachtend beleid voorstelde, ben ik in overleg met mijn werkgever, Giesbers Bouw, op 6 oktober 2008 aangemeld bij STEP. Omdat ik woonachtig ben in Oosterbeek werd ik verwezen naar Evert van Amerongen, ZelfZorg Instructeur in Arnhem. Ik was niet bekend met STEP en ging ook wel met enige scepsis, maar vol motivatie naar de eerste afspraak op 8 oktober. Ik was op zich wel verbaasd dat er de eerste keer met name veel tijd werd besteed aan het goed uitvragen van het verhaal.

 

Eerste afspraak 08-10, het verhaal

 

rugklachten tent opzetten 

 

Intakegesprek

Frank Wandel, 41 jaar, sportte altijd al veel en vaak en had daardoor wel eens een vermoeide rug met spierpijn. Ook had hij nog wel eens een beetje pijn in de rug omdat hij thuis nog wel veel aan het klussen was. Daarbij geeft hij aan dat hij de afgelopen 2 jaren nog wel eens een weekje zodanige rugklachten heeft gehad dat hij moeite had met het opstaan ’s morgens, het totaal niet kunnen bukken en veel last had bij het zitten. Deze klachten duurden nooit langer dan een week.

In de zomer (begin juli) kreeg hij langzaam lage rugklachten na een dag flink aan het klussen geweest te zijn waarbij hij merkte dat de klachten bleven. Hij heeft een weekje rust genomen (met kort liggen en lopen) en medicijnen gebruikt. Hij is toen op vakantie gegaan (met de auto naar Noorwegen wat zonder problemen ging) waarbij hij een tocht van 5 dagen met rugzak heeft gelopen. Het wandelen ging probleemloos maar een aantal handelingen later op de dag (tent opzetten) gaf wel meer klachten.

 

Papendaal weet het niet, de neuroloog wacht af, niemand heeft het over veilig ruggebruik

Na de vakantie bleef hij klachten houden en waren ze meer aanwezig dan hem lief was. Omdat hij ook niet kon hardlopen is hij rechtstreeks naar Sportmedisch Centrum Papendal geweest. Hij is bij een sportfysiotherapeut geweest en de klachten bleven na 4 behandelingen aanwezig. Men wist niet wat er mee te doen. Hij is in overleg met zijn huisarts naar een neuroloog gestuurd. De neuroloog heeft het bekeken, maar omdat de klachten zodanig vaag waren is er een MRI gemaakt en daarbij bleek een hernia aanwezig te zijn.

 

Voorover gebogen staan

 

rugpijn bij tafel

 

Er is besloten om voorlopig aan te zien hoe het zich ontwikkelt. De neuroloog heeft geadviseerd om in beweging te blijven, maar wel op te letten wanneer het meer pijn gaat doen. De klachten zijn de laatste weken wel weer verminderd, mede door een week veel te hebben gelegen vanwege griep. Twee weken geleden kreeg hij weer meer klachten nadat hij voorover gebogen stond te kijken op een tafel naar tekeningen. Hij heeft pijn in de onderrug meer rechts dan links. Hij heeft geen uitstraling in een of beide benen.

 

De werk- en thuissituatie, metselen, kinderen optillen niezen zijn provocerend 

 

 rugpijn en kind uit bad

 

Frank is werkvoorbereider en werkt normaal gesproken 32 uur per week. Hij heeft hierbij een zittende functie waarbij hij zit op kantoor of in een bouwkeet. Hij merkt dat het langer zitten (langer dan anderhalf uur) belastend is voor zijn rug. Verder zijn handelingen waarbij hij iets moet pakken van de grond belastend. Hij kan nu redelijk goed autorijden. Hij merkt ook geen verschil hoe hij zit.

Hij heeft 3 kinderen waarbij het verzorgen van hen (leeftijd van 2, 4 en 6 jaar) nog wel belastend is. Bijvoorbeeld het in bad doen van de jongste geeft vaak wel meer klachten. Hij ervaart vooral de onverwachte bewegingen als provocerend. Het klussen geeft nog wel problemen zoals een klein muurtje metselen en laag bij de grond werken. Hij probeert wel goed te letten op hoe hij alles doet. Lang staan achter het aanrecht geeft soms nog wel iets meer problemen. Het niezen is vaak fors provocerend waarbij hij door de knieën moet vanwege de pijn.

 

Het begin van de STEP begeleiding, De STEP rugtest.

 

Hoe veilig ga je om met je rug, door de knieën gaan is toch goed?

 

 

rugpijn, tiltechnieken, diep door de knieen rugpijn tillen dokter

 

Na het vraaggesprek moest ik een korte test doen om te laten zien hoe ik in een aantal situaties mijn rug gebruikte. Ik dacht dat ik dit zeker de laatste maanden heel bewust goed deed door goed door de knieën te gaan en daarbij mij rug zo goed mogelijk recht te houden en dit voerde ik ook uit tijdens deze test, hoewel niet alles pijnvrij was. 


Nadat de intake verder was gedaan (we hebben samen nog lijsten ingevuld om gegevens over mijn klachten vast te leggen) kreeg ik eerst een uitgebreide uitleg over mijn rugklacht. Eigenlijk klonk het verhaal erg simpel maar voor mij werd het een stuk duidelijker waarom ik de afgelopen jaren regelmatig korte periodes mijn rug voelde, vooral als ik zwaar kluswerk thuis had gedaan. Ik begreep nu pas waarom de door mij gehanteerde techniek van diep door de knieën gaan zo belastend was.

 

STEP GewichtHeffersTechnieken

 

STEP GewichtHeffersTechnieken 

 

Na deze uitleg hebben we kort geprobeerd om de GewichtHeffersTechnieken al enigszins te proberen en dit voelde direct veel beter aan en ik merkte ook dat dit minder belastend was voor mijn rugklachten.

 

Bescherming en leren van veilig ruggebruik

 

rugpijn hernia rugbrace 

 

Ik kreeg ook beschermende hulpmiddelen van STEP mee in de vorm van een stevige leren gordel en een zitkussen waarmee ik mezelf ook kon trainen in het veiliger gebruiken van mijn rug. De stevige leren gordelbeviel mij direct erg goed maar het kussen vond ik niet zo prettig. Ik merkte wel dat als ik zelf goed lette op het goed rechtop zitten dat het al beter ging. Dat kon ik natuurlijk goed gebruiken tijdens mijn werk, waarbij ik als werkvoorbereider zowel op kantoor maar ook veel in een schaftkeet zit op niet al te beste stoelen.

 

Het STEP Rugboek en E-learning

Ik kreeg verder een boek mee waarin ik een aantal opdrachten moest uitvoeren en ook kon ik via de Internetsite van STEP filmpjes en andere informatie bekijken wat ik erg leerzaam vond.

 

STEP Rugscholingsboek 


Tweede afspraak 16-10, trainen GewichtHefersTechnieken

Ik heb de afgelopen week geprobeerd om de GHT te oefenen en dat lukt al aardig. Het zitkussen vind ik niet prettig, net of ik teveel gecorrigeerd wordt. Wel zit ik nu zonder hulpmiddel al veel bewuster en heb ik bij zitten eigenlijk geen klachten. De rugbrace bevalt mij prima. Ik draag deze een aantal keren per dag en dan vooral als ik thuis met fysieke activiteiten bezig ben. De GHT bevallen mij nu al beter in vergelijking met het maximaal door de knieën gaan, hoewel ik nog snel neig in het oude patroon terug te vallen. 


Derde afspraak 23-10, Verbinden, Afsteunen, Kantelen en Dichtbij

 

RUGPIJN vakd 

 

De klachten zijn nog steeds wel aanwezig, maar vooral bij plotse bewegingen waarbij ik nog niet optimaal mijn veilige technieken gebruik. Ik heb de afgelopen dagen flink geklust thuis en merk dat de technieken steeds makkelijker door mij toegepast worden, hoewel ik er nog erg veel bij moet nadenken. Ik heb er een aantal handigheidjes bij geleerd zoals het afsteunen, kantelen en verbinden. Vooral het steunen ervaar ik als prettig. Ik gebruik de brace steeds minder en merk dat ik de technieken goed kan toepassen zonder de brace. We hebben ook diverse activiteiten geoefend die ik in de thuissituatie als belastend ervaar zoals het in en uit bad doen van de jongste.


Vierde afspraak 30-10, het gaat steeds beter, automatisme trainen

 

rugpijn trainenveilig ruggebruik 

 

De klachten zijn structureel wel afgenomen en ik kan mijn werk nu weer volledig uitvoeren. De technieken gaan veel beter maar nog niet op de automatische piloot. Ik heb daarom een schema meegekregen om de technieken met opbouw van kracht en snelheid te oefenen zodat er meer automatisme ontstaat. 


Vijfde afspraak 13-11, ik begin weer met hardlopen

 

Omdat de klachten structureel beter gaan heb ik afgesproken om langzaam aan met hardlopen te beginnen. Dat heb ik 2-3 keer per week gestart en ik zit nu daarmee op ruim een half uur. Dit gaat wel goed, maar er treedt een lichte reactie (pijn en stijfheid in de onderrug) op na het lopen. Het hanteren van de veilige technieken gaat vrijwel perfect. 


Zesde afspraak 02-12, neuroloog en operatie niet meer nodig

 

rugklachten hernia operatie voorkomen 

 

Ik heb het hardlopen langzaamaan uitgebouwd (loop nu ca. 1 uur), maar in overleg met Evert ga ik wel de elastische rugbrace zonder bescherming aan de voorzijde proberen. Ik heb ook nog de afgelopen week een afspraak bij de neuroloog gehad en die gaf aan gezien de verbeteringen qua klachten hij voorlopig wilde afwachten en niet wilde opereren. Dat was voor mij natuurlijk ook logisch want het gaat hartstikke goed. 


Zevende afspraak 18-2, wat rekkingsoefeningen

Ik heb het hardlopen verder uitgebreid naar 2 keer per week 50 minuten en hoewel ik nog wel enigszins angstig ben ging dat erg goed en de rugband bevalt mij hierbij wel prima. We hebben nog een oefening doorgenomen om de iets verkorte spieren aan de achterzijde van het bovenbeen te rekken. 


Achtste afspraak 15-01, automatismen zijn goed

Het gaat prima en de controle bij het zitten en andere dagelijkse activiteiten is vrijwel perfect en goed geautomatiseerd. Omdat ik de komende weken verder ga met het trainen van mijn conditie vanwege een intensieve wandeltocht naar Spitsbergen hebben we afgesproken om in maart nog een laatste afspraak te plannen. 


Negende afspraak 26-03, het gaat perfect, waarom doen fysiotherapeuten dit niet

Controle afspraak. Tocht naar Spitsbergen is prima gegaan. Ik heb 3 weken gelopen met een slee met 40 kilo bepakking achter mij. Ik heb vrijwel geen klachten meer, hooguit nog af en toe een vermoeide rug.  Ik ben erg tevreden over het resultaat van de training en ben verbaasd dat er zo weinig fysiotherapeuten de GewichtHeffersTechnieken kennen.  Ik ben wel blij dat ik de rugband mag houden voor als ik weer lichte klachten zou krijgen of eventueel ter ondersteuning bij het sporten.  Ik heb mijn tevredenheid over STEP ook al aangegeven aan de heer Janssen van mijn werkgever, Giesbers Bouw. 

Frank Wandel

 

Toelichting STEP ZelfZorgInstrcteur


Frank Wandel werd op 6 oktober aangemeld bij STEP. Hij heeft een overwegend zittende functie, maar is verder intensief bezig met sportieve activiteiten en hij doet regelmatig allerlei fysieke handelingen ten aanzien van klussen rondom en aan zijn eigen huis.



Eerste afspraak 8-10, Intakegesprek en Intaketest

Wij namen bovenstaande anamnese af bij Frank. Na het intakegesprek heb ik een intaketest bij hem afgenomen en daarin bleek dat zijn vaardigheden onvoldoende waren. Hij was er vast van overtuigd dat hij goed in staat was zijn rug veilig te gebruiken maar hij gaat daarbij maximaal door de knieën. Vooral laag bij de grond kan hij dan zijn rug zeker niet op slot zetten. Hij was dan ook verbaasd dat ik later heb uitgelegd dat deze manier van tillen absoluut niet veilig is. Na de voorlichting en uitleg over zijn rugklacht heb ik hem een scholingsboekje, opdrachten voor e-learning, een rugbrace en een zitkussen meegegeven.

 

Rugklachten en E-learning
Foto 4: Rugklachten en E-learning 

 

Aan het eind gaf hij nog aan dat het hem erg verbaasde dat we hem zo uitgebreid hadden bekeken.

Bovendien vond hij het opmerkelijk dat niemand hem ooit heeft gevraagd hoe hij in diverse situaties zijn rug gebruikt.

 

rugpijn fysiotherapeuten en veilig ruggebruik 

 

Verder heb ik hem uitgelegd dat een hernia zelfs aangetoond op een MRI niet altijd klachten hoeft te geven en dat dit mogelijk de oorzaak is dat hij geen uitstalende pijn heeft in een been, wat bijna altijd kenmerkend is voor een hernia. 

 

Tweede afspraak 16-10, opdrachten voor thuis

Bij de tweede afspraak gaf hij aan dat hij erg bewust is geweest met vooral het zitten, maar dat hij wel moeite had om te wennen aan het kussen. De rugbrace bevalt hem wel goed en hij geeft aan dat hij merkt dat dit hem helpt om de technieken beter aan te leren. We hebben een start gemaakt met het aanleren van GewichtheffersTechnieken I en II. We hebben hem een aantal opdrachten meegegeven om dit thuis te oefenen.

 

 STEP Rugbrace, ter voorkoming van bol ruggebruik
Foto 5: STEP Rugbrace, ter voorkoming van bol ruggebruik



Derde afspraak 23-10. GewichtHeffersTechnieken en hun variatianten

 

 rugklachten, rugpijn, varianten van GHT

Bij de derde afspraak hebben we de technieken verder geoefend en aandacht besteed aan de variaties zoals verbinden, kantelen, afsteunen en zorgen dat hij een zo kort mogelijke lastarm hanteert. We hebben daarbij veel activiteiten geoefend uit de dagelijkse praktijk, zoals bijvoorbeeld het in en uit bad doen van zijn jongste dochter, wat hij vaak als duidelijk provocerend ervaart, maar met de GHT goed uitvoerbaar is.


Vierde afspraak 30-10, aan automatismen werken, ook en vooral thuis

 

rugpijn, rugklachten thuistrainen e-learning 

 

Het gaat goed vooruit qua klachten en ook ervaart hij al meer automatismen. We hebben dit getraind en met een schema voor thuis kan hij dit de komende 2 weken verder oefenen.

 

Vijfde afspraak 13-11, beginnen met hardlopen

Naast het oefenen en controleren van de GewichtHeffersTechnieken hebben we afgesproken dat hij langzaam aan weer met hardlopen mag beginnen. We hebben een schema afgesproken.

 

Zesde afspraak 2-12, geen operatie

Hij is bij de neuroloog geweest en daarbij is afgesproken, gezien de beperkte klachten die nog heeft, om logischerwijze niets operatief te doen maar voorlopig aan te zien hoe de klachten zich ontwikkelen. Je ziet dat een objectiveerbaar aangetoonde hernia niet altijd daarbij passende klinische verschijnselen hoeft te geven. Verder hebben we het schema voor het hardlopen uitgebouwd en afgesproken om de STEP PETS verder af te bouwen.

 

Zevende afspraak 18-12, extra rekkingsoefeningen

We hebben geadviseerd om het hardlopen uit te bouwen waarbij de elastische rugbrace nog wel als ondersteunend ervaren wordt. Verder hebben we een begin gemaakt met een specifiek oefenschema, vooral om de hamstrings die verkort zijn op te rekken.



Achtste afspraak 15-01, voorlaatste les

Het gaat prima met de heer Wandel en normaal gesproken zouden we de begeleiding kunnen afronden maar gezien zijn specifieke belastingspatroon (hij gaat binnenkort een intensieve wandeltocht naar Spitsbergen maken) hebben we een schema aangereikt om de conditie verder op te bouwen. Er is een laatste afspraak in maart gemaakt om de tocht te evalueren en te zien hoe ook deze belasting voor de rug is gegaan.

 

Negende afspraak 26-03, laatste controle les

Controle afspraak. Het gaat prima met hem. De tocht naar Spitsbergen is prima gegaan. Hij heeft vrijwel geen klachten meer, hooguit nog af en toe een vermoeide rug. Hij is erg tevreden over het resultaat van de training. Ik heb wel geadviseerd om de elastische rugband in zijn bezit te houden en bij beginnende klachten deze te kunnen gebruiken. Bij de afronding bleek er een perfecte beheersing te zijn.  

 

STEP ZelfZorg Instructeur, Evert van Amerongen.

Heeft u vragen, opmerkingen of tips naar aanleiding van dit bericht? Mail dan naar step@step.nl!

 

-->