Direct uit de recente wetenschap, Annals 147 (10)*

In 2007 publiceerde Pepijn Roelofs al eens over dit onderwerp, STEP gaf hier toen kritisch commentaar op. Recent op 17-2-2010 promoveerde Pepijn Roelofs op de inzet van elastische gordels bij rugklachten. Het commentaar kan hetzelfde blijven. Jammer van het geld, dat had beter besteed kunnen worden.

Onderstaande schreven we in 2007.

Weer een duur onderzoek, dat zwaar gesubsidieerd wordt en vooral onderzoekers aan het werk houdt. Nut heeft het niet.

 Het blijft ook maar doorgaan, onderzoek naar gordels van elastisch materiaal die niet remmen en ook geen reminder werking van enige waarde hebben. Elastische gordels wekken alleen illusies, omdat ze op de plaats van de pijn zitten. In dit geval de rug van thuiszorg mensen. Mensen vinden het wel prettig, zo’n gordel om en hebben het “placebo”gevoel dat de rugklachten wat minder worden en minder lang duren, maar echt helpen doet het niet.

Op het enige wat echt telt, het verminderen van het aantal verzuimdagen, hebben die elastische gordels geen enkele invloed.


Vaak beschrijven de onderzoekers ook niet goed welke elastische gordel er wordt gebruikt en kun je dat met moeite terugvinden. Voor hen is dat schijnbaar van minder belang, als het maar gordel heet en elastisch is. In dit geval werd een mooie, modieuze Bauerfeind gordel gebruikt, waar je alleen al om uiterlijke redenen in zou gaan geloven. De bedoeling is natuurlijk dat de schijn je bedriegt.

Baleintjes zitten er ook vaak in, aan de achterkant. 'Logisch', zegt menigeen, het zijn toch rugklachten, dan zet je die gordels toch niet op de buik, maar op de rug', op de plaats van de pijn. Helaas, als je de buiging wilt beperken moet je iets remmends aan de voorkant zetten. Aan de achterkant is die remmende werking van nul en generlei waarde.Rugklachten, gordel met bel
In Spine nr. 19 2007** werd er recentelijk ook een stuk elastiek, nu met bretels, onderzocht. Die bretels zijn op zich wel handig bij een bezoek aan de waterkast, het elastiek blijft dan handig aan je lichaam hangen. Werken doet het echter niet. Er was geen enkele aanvullende waarde te vinden; niet minder pijn, niet minder verzuimdagen, niks.Rugklachten, stugge gordel met extra versteving

'Hou een keer op met dat onderzoeken van elastiek om de rug', adviseert STEP.

Onderzoek eens een echte gordel met een echte remmende en reminder werking. STEP stelt ze graag ter beschikking, al dan niet met een belletje dat een waarschuwingssignaal geeft bij dreigende foute belastingen. Het belletje is eenvoudig achter in de gordel te plaatsen. De vermindering van de stevigheid achter is niet ernstig, de stevigheid van de gordel moet voor zitten.

Wat ook niet vergeten moet worden is dat mensen geleerd moet worden hun rug zelf actief en veilig te gebruiken. Zo’n gordel maakt een beperkt deel uit van een uitgebreid rugscholingsprogramma, waarbij mensen echt geleerd wordt veilig met hun rug om te gaan.

In deze beide onderzoeken is daar geen sprake van. In het “bretelsonderzoek” komt een verpleegster met een aantal video’s en brochures langs, alsof je van kijken en lezen je rug veilig leert gebruiken.

In het andere elastiek onderzoek spreekt met van een korte cursus gezonde werktechnieken. Gezond werken leer je niet in een korte cursus, autorijden en tennissen ook niet, daar moet flink en serieus voor getraind worden.

Om veilig ruggedrag te leren moet minstens een week of zes goed getraind worden tot je het beheerst. Daarbij moeten:
* geen elastische gordels worden gebruikt;
* geen tiltechnieken met diepe kniebuigingen en/of bol ruggebruik worden aangeleerd;
* niet een paar maal per dag allerhande (buikspier)oefeningetjes worden gedaan, waar je veilig ruggedrag op geen enkele wijze mee traint.

Resumerend: men verwacht veel te veel van een stuk elastiek en vergeet de essentie: het echte en serieus aanleren en realiseren van veilig ruggedrag in werk en vrije tijd.

STEP blijft het nog wel een tijdje roepen, wie weet luistert er eens iemand.

Bert Bruggeman

*Link naar: Pepijn, D.D.M. et al (2007). Lumbar Supports to Prevent Recurrent Low Back Pain among Home Care Workers A Randomized Trial. Annals 147 (10): 685-692. [The American].

**Link naar: Oleske, D.M., Lavender, S.A., Gunnar, B.J., Andersson, M.D., & Morrissey Kwasny, M. (2007). Are Back Supports Plus Education More Effective Than Education Alone in Promoting Recovery From Low Back Pain? Results From a Randomized Clinical Trial. Spine 32 (19): 2050-2057. [Lippincott Williams & Wilkins].

-->