Wij bespraken dit artikel  al n.a.v. een publicatie in het Britisch Medical Journal van 10 juli 2009.

Recentelijk, in maart 2010, verscheen het artikel vertaald in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, zie link onderaan.

Dat maakt het weer actueel en de moeite waard er nog eens op te wijzen. Over het algemeen onderschat men de waarde van bescherming volledig en vooral bij de nek heeft de halskraag, volledig ten onterechte, een slechte naam.

STEP hanteert altijd standaard direct bescherming bij alle klachten van het bewegingsapparaat en helemaal bij de nekhernia. Iemand met een nekhernia zonder bescherming laten is wat STEP betreft niet verantwoord. Het risico op een operatie en bijv ruggemergbeschadiging  is zonder halskraag wat STEP betreft te groot.

Onderstaande schreven we in december 2009 over het artikel van  Kuijper, B., Tans, J., Beelen, A., Nollet, F., & Visser, M. (2009). Cervical collar or physiotherapy versus wait and see policy for recent onset cervical radiculopathy: randomised trial. BMJ published online 10 July 2009.

In menig artikel staat dat de halskraag goed helpt bij de nekhernia, zo ook in het onderzoek* dat hier besproken wordt.

Men heeft echter in dit onderzoek geen mensen met een nekhernia behandeld, maar mensen met uitstralende pijn naar arm en vingers:

  1. die niet langer dan een maand duurde
  2. die correspondeerde met het betrokken dermatoom
  3. waarbij met klinisch onderzoek, verminderde reflexen, prikkelingen of spierzwakte in dermatoom cq. myotoom konden worden gevonden.
 Introductie onderzoek halskraag

Foto 1: Introductie onderzoek halskraag

De uitstralende pijn kon dus zowel door een protruding disc – waarbij geen sprake is van een hernia – of extruding disc – er is dan wel sprake van een hernia – worden veroorzaakt, alsmede door drukte ten gevolge van artrose van het bewegingssegment.

In STEP termen: het onderzoek had betrekking op PDA & SDA nekklachten (Primair & Secundair Discogene Aandoeningen op anuslusdistorsies & degeneratie).

Bij deze mensen hielp een halskraag veel beter dan het standaard beleid van de huisarts (gewoon doorgaan met je activiteiten) en ook beter dan fysiotherapie, graded activity met fitnessapparatuur en huiswerkoefeningen die 1 x per dag uitgevoerd moesten worden**.

Na 3 weken was de arm- en nekpijn in de halskraaggroep het meest gedaald en na 6 weken gingen ook de ADL activiteiten in de halskraaggroep met minder problemen gepaard (zie tabel 2).

 Tabel2 onderzoek halskraag
Foto 2: Tabel 2 uit onderzoek halskraag

De halskraag die wordt omschreven als semi-hard, is een schuimrubberen halskraag van enige consistentie, maar zeker niet hard.

 Halskraag semi-hard
Foto 3: Omschrijving halskraag semi-hard

De halskraag werd drie weken continu overdag gedragen en daarna in 3 weken geleidelijk afgebouwd.

Commentaar redactie:
Een belangwekkend artikel dat de belangrijke rol van bescherming tijdens het natuurlijke herstel proces aantoont. STEP hamert daar al jaren op. De nek is bij een blessure extra kwetsbaar, wat is er logischer dan daar enige bescherming aan toe te voegen opdat het natuurlijke herstel ongestoord kan plaatsvinden.

Uiteraard moet deze bescherming niet alleen aangewend worden bij een nekblessure waarbij druk op een zenuw plaatsvindt, maar bij alle nekblessures die met pijn gepaard gaan en die door fysieke belastingen ontstaan zijn en/of geprovoceerd worden.

Daarnaast moet bescherming niet alleen bij nekklachten met al dan niet uitstralende pijn plaatsvinden, maar ook bij rugklachten, blessures, en RSI met al dan niet uitstralende pijn, die door fysieke belastingen ontstaan zijn en/of geprovoceerd worden.

Die basale logica wil maar moeilijk doordringen tot de (para)medische wereld. Men blijft daar maar volharden in de standaarden van gewoon blijven bewegen, zonder enig oog te hebben voor veilig bewegen bij een lichaamsdeel dat tijdelijk extra kwetsbaar is.

STEP pleit al jaren voor verandering van die standaard bij rugklachten, blessures en RSI. Niet langer het beleid van gewoon doorgaan met bewegen, maar

zorgen voor veilig bewegen met en zonder hulpmiddel 


Dat zou de kern van de aanpak van aandoeningen van het bewegingsapparaat moeten zijn, waarbij een belangrijke ZelfZorg rol is weggelegd voor de mens met klachten; hem snel helpen en bewust maken van het feit dat veilig omgaan met de blessure essentieel is bij een snel herstel.

Actieve en/of passieve bescherming moet direct aangewend worden. In dit onderzoek begon men met een halskraag pas na 20 dagen zonder bescherming en dat was al snel vergeleken met andere studies. 

Men meldt hier dat er in 6,5% van de gevallen nog een operatie nodig was en dat dit veel minder is dan in andere studies waar getallen van 35% operaties bij deze nekklachten met uitstralende pijn worden genoemd. Op zich is dat natuurlijk mooi, veel minder operaties wanneer een bescherming na 20 dagen wordt ingezet. Maar als die bescherming er direct is dan zal dat percentage nog flink richting de nul kunnen gaan.

Zo is het ook met deze nekklachten met uitstralende pijn. Die moet je eigenlijk voorkomen door bij nekklachten zonder uitstralende pijn te zorgen dat er geen verdere beschadiging van de tussenwervelschijf plaatsvindt. Als je dat doet, dan ontstaat er ook geen hernia of bijna hernia en voorkom je operaties nog veel beter.

Wat er aan beperking van gezondheidsschade, verzuimschade en kosten in de gezondheidszorg nog mogelijk is met het STEP beleid, dat direct met bescherming begint, laat zich uit bovenstaande vrij eenvoudig raden.

Fysiotherapie
Fysiotherapeuten zijn veelal van mening dat de spieren versterkt moeten worden, de beweeglijkheid van de nek verbeterd moet worden en ze leren mensen met de pijn om te gaan met graded activity. Deze vorm van therapie voorkomen op geen enkele wijze ongewenste druk van de dagelijkse belastingen.

Er is druk op een zenuw, dat veroorzaakt pijn. Die druk moet eraf en niets anders. STEP doet dat met bescherming en met het aanleren van veilig nekgebruik, nekgebruik dat extra druk op de zenuw voorkomt.

* Kuijper, B., Tans, J., Beelen, A., Nollet, F., & Visser, M. (2009). Cervical collar or physiotherapy versus wait and see policy for recent onset cervical radiculopathy: randomised trial. BMJ published online 10 July 2009.

** Huiswerkoefeningen

Recent ontstane cervicale radiculopathie: minder pijn met halskraag of fysiotherapie. Barbara Kuijper, Jos Th.J. Tans, Anita Beelen, Frans Nollet en Marianne De Visser. NED TIJDSCHR GENEESKD. 2010;154:A1283

-->